Tôi là Wang Xiu, phụ trách kiểm soát chất lượng (Calidad) tại mivelar Atelier từ năm 2003. Trong 22 năm qua, tôi đã xem qua hàng trăm nghìn mét lụa và ren, kiểm tra từng đường may, từng nút thắt, từng sợi chỉ vàng. Nhưng bộ sưu tập Sài Gòn là thử thách lớn nhất sự nghiệp của tôi —vì nó yêu cầu tôi phải học một ngôn ngữ thủ công hoàn toàn mới: nghề dệt lụa Tân Châu.
Bài viết này kể về hành trình 72 giờ để tạo ra một bộ đồ lót cao cấp nhất của mivelar Sài Gòn, bắt đầu từ một con tằm ở An Giang và kết thúc bằng một tác phẩm nghệ thuật tại Đồng Khởi.
1. Lụa Tân Châu: một di sản 300 năm
Làng lụa Tân Châu nằm ở huyện Phú Tân, tỉnh An Giang, cách Sài Gòn khoảng 250 km về phía tây nam. Nghề dệt lụa ở đây có từ cuối thế kỷ XVII, khi những người Khmer và Việt cùng nhau phát triển kỹ thuật «se lụa» —một phương pháp dệt đặc biệt tạo ra những tấm lụa có bề mặt mịn như nhung nhưng vẫn giữ được độ bóng tự nhiên của tơ tằm.
Năm 2019, nghề dệt lụa Tân Châu được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia. Hiện cả làng chỉ còn khoảng 200 thợ dệt chuyên nghiệp, trong đó phần lớn là phụ nữ trên 50 tuổi.
«Tôi dệt lụa từ năm 12 tuổi. Mẹ tôi dạy rằng mỗi sợi tơ là một linh hồn, và người thợ dệt phải biết lắng nghe từng sợi. Đó không phải là việc, đó là một cuộc trò chuyện.»
— **Bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh**, thợ dệt 65 tuổi, làng lụa Tân Châu
2. Quá trình chọn lụa: 6 tháng đánh giá
Khi mivelar quyết định phát triển bộ sưu tập Sài Gòn, chúng tôi không đặt hàng lụa Tân Châu ngay. Thay vào đó, Carmen Vega và tôi đã dành 6 tháng đến thăm 12 làng lụa khác nhau ở An Giang, Tiền Giang, Lâm Đồng và Bảo Lộc để đánh giá chất lượng.
Chúng tôi đã thử nghiệm 8 loại lụa khác nhau, kiểm tra các tiêu chí:
| Tiêu chí | Lụa Tân Châu | Lụa Bảo Lộc | Lụa Lâm Đồng | |—|—|—|—| | Độ bóng tự nhiên | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ | | Độ mềm mại | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ | | Độ bền kéo | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ | | Khả năng nhuộm màu tím | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐ | | Truyền thống thủ công | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐ |
Kết quả: lụa Tân Châu thắng tuyệt đối. Đặc biệt, lụa Tân Châu có khả năng giữ màu tím `#5b1d7d` tốt hơn 40% so với các loại lụa khác —một đặc tính quyết định cho bộ sưu tập mà tím là màu chủ đạo của thương hiệu mivelar.
3. 38 thợ dệt, 6 tháng sản xuất
Sau 6 tháng đánh giá, chúng tôi ký hợp đồng với 38 thợ dệt từ làng lụa Tân Châu, cam kết:
- Mua lụa với giá **cao hơn 35%** so với giá thị trường.
- Đặt hàng trước 6 tháng để thợ dệt có thời gian chuẩn bị nguyên liệu (kén tằm, thuốc nhuộm).
- Cam kết mua **toàn bộ** sản phẩm, không phân biệt chất lượng.
Trong 6 tháng, 38 thợ dệt đã sản xuất 4.200 mét lụa Tân Châu với 12 màu khác nhau. Trong đó, 2.870 mét (68%) đạt tiêu chuẩn chất lượng 6A của mivelar —phần còn lại được bán cho thị trường truyền thống hoặc tặng cho các trường dạy nghề ở An Giang.
4. Hành trình 72 giờ: từ lụa thô đến tác phẩm hoàn chỉnh
Mỗi bộ đồ lót cao cấp nhất của mivelar Sài Gòn trải qua 72 giờ sản xuất, chia thành 5 giai đoạn:
Giai đoạn 1: Cắt lụa (6 giờ) Tại An Giang, lụa được cắt theo khuôn papercut đã được Wang Xiu thiết kế từ trước. Mỗi bộ cần 3 khuôn khác nhau, tổng cộng 12 lớp lụa được cắt thủ công bằng kéo Nhật chuyên dụng.
Giai đoạn 2: Nhuộm màu tím (14 giờ) Lụa được nhuộm trong bể chứa lá cây chàm (Indigofera tinctoria) nhập từ Tamil Nadu, Ấn Độ. Quy trình nhuộm kéo dài 24 giờ liên tục, với 3 lần ngâm và 5 lần phơi nắng. Kết quả là màu tím `#5b1d7d` đặc trưng, có độ sâu 7 lớp mà mắt thường có thể nhìn thấy.
Giai đoạn 3: Thêu ren (32 giờ) Đây là giai đoạn phức tạp nhất. 4 thợ thêu chuyên nghiệp từ nhóm «ren sen» sẽ thêu 28 bông hoa sen trên mỗi bộ, mỗi bông mất 1,5 giờ. Hoa sen được thêu bằng chỉ tơ tằm tự nhiên nhuộm màu hồng sen, tạo hiệu ứng ba chiều độc đáo.
Giai đoạn 4: Ráp cấu trúc corset (12 giờ) Tại atelier Đồng Khởi, Lin Mei và đội ngũ corsetière ráp các thanh thép Đức (ballenas) vào bên trong lụa, tạo cấu trúc corset chắc chắn nhưng vẫn mềm mại. Mỗi thanh thép được bọc bằng cotton hữu cơ trước khi đưa vào.
Giai đoạn 5: Kiểm tra cuối cùng (8 giờ) Đây là giai đoạn của tôi. Tôi sẽ kiểm tra:
- Từng đường may bằng kính lúp có độ phóng đại 10x.
- Độ đối xứng của hoa sen (sai số cho phép < 1mm).
- Màu sắc đồng đều (so với mẫu chuẩn).
- Độ bền kéo của từng đường chỉ vàng.
- Đóng gói trong hộp gỗ dâu tây với giấy tơ lụa tím.
«Tôi kiểm tra mỗi bộ trong 8 giờ. Có những bộ tôi kiểm tra 12 giờ vì phát hiện một lỗi rất nhỏ ở đường chỉ vàng thứ 4.728. Đó là sự khác biệt giữa hàng cao cấp và hàng bình thường.»
— **Wang Xiu**, từ nhật ký kiểm soát chất lượng
5. Đào tạo thợ may trẻ tại Sài Gòn
Một trong những mục tiêu quan trọng của dự án Sài Gòn là đào tạo thế hệ thợ may trẻ tại Việt Nam. Theo thống kê của Tổng cục Thống kê Việt Nam, tuổi trung bình của thợ may truyền thống tại Sài Gòn hiện là 52 tuổi, và mỗi năm giảm khoảng 2% do thiếu người trẻ theo nghề.
Để giải quyết vấn đề này, mivelar đã hợp tác với Hội Liên hiệp Phụ nữ Quận 1 mở khóa đào tạo «Cắt may corset cao cấp» 6 tháng, dành cho phụ nữ 18–35 tuổi. Khóa học hoàn toàn miễn phí, học viên được cấp trợ cấp 8 triệu đồng/tháng và có cơ hội được nhận vào làm tại atelier sau khi tốt nghiệp.
Từ khi khai giảng khóa đầu tiên vào tháng 1/2026, đã có 28 học viên tốt nghiệp, trong đó 19 người hiện đang làm việc tại mivelar Sài Gòn với mức lương trung bình 18 triệu đồng/tháng —cao hơn 60% so với mức lương trung bình ngành may mặc tại Sài Gòn.
6. Hẹn gặp tại Đồng Khởi
Atelier Sài Gòn trên đường Đồng Khởi sẽ mở cửa đón khách tham quan miễn phí vào tối thứ Sáu đầu tiên của mỗi tháng, từ 18:00 đến 21:00. Mỗi buổi tham quan giới hạn 15 khách, đăng ký trước ít nhất 72 giờ qua email [email protected]. Trong buổi tham quan, bạn sẽ gặp gỡ các thợ thêu, thợ dệt và corsetière của chúng tôi, tận mắt chứng kiến quy trình tạo ra một bộ đồ lót mivelar, và có cơ hội đặt may đồ theo số đo riêng.
Về tác giả Wang Xiu (Jiangsu, 1975) là Trưởng phòng Kiểm soát Chất lượng (Calidad) của mivelar Atelier. 22 năm kinh nghiệm kiểm tra từng sợi lụa, từng đường ren trong năm atelier toàn cầu. Được đội ngũ nội bộ gọi là «người giữ lửa chất lượng».
Biên tập viên David Lin (Sevilla, 1990) là Trưởng phòng Thiết kế AI của mivelar Atelier. Tích hợp công cụ AI tạo sinh vào quy trình thiết kế mà vẫn giữ chữ ký thủ công cho từng tác phẩm.
Thông tin thêm
- [Atelier Sài Gòn: cách đặt lịch](https://mivelar.com/vi/saigon)
- [Chương trình đào tạo thợ may trẻ](https://mivelar.com/vi/saigon/apprenticeship)
- [Bộ sưu tập Sài Gòn đầy đủ](https://mivelar.com/vi/shop?collection=saigon)
Liên hệ: [email protected]